In mijn yogalessen bij Ndigo komt het woord 'chakra' geregeld voorbij. Ik verwijs ernaar bij bepaalde houdingen, bij ademhalingsoefeningen, bij het afsluiten van een sessie. Maar wat zijn chakra's precies? En waarom hoor je er zo vaak over in yoga?
Deze gids legt de basis uit, zonder zweverig te worden, zodat je met meer begrip op je matje stapt. Of je nu al jaren yoga doet of net begonnen bent: een beetje achtergrond maakt de lessen rijker.
Wat is een chakra?
Chakra is Sanskriet voor 'wiel'. Het idee komt uit de Vedische traditie, meer dan drieduizend jaar oud. Volgens dat systeem heeft je lichaam zeven energiepunten langs je wervelkolom, van je stuitje tot je kruin. Elk punt draait (vandaar de naam) en beïnvloedt je fysieke en emotionele leven.
Dat klinkt abstract. In de praktijk is het eenvoudiger. Elk chakra heeft een locatie, een kleur, een element, een klank (bija mantra) en een kernthema. Als een chakra werkt, merk je dat in hoe je je voelt. Raakt het geblokkeerd, dan merk je dat ook: soms in je lichaam, soms in je hoofd.
In mijn lessen gebruik ik de chakra's als kompas. Ze helpen me een sessie op te bouwen die je lichaam raakt en spanning lost waar je het niet verwacht. Hieronder de zeven, van grond tot kruin.
De zeven chakra's
1. Wortelchakra (Muladhara)
Locatie: basis van je wervelkolom | Kleur: rood | Element: aarde | Mantra: LAM
Het wortelchakra gaat over veiligheid, stabiliteit en vertrouwen. Het is je fundament. Zonder stevige wortels wankelt de rest.
In balans voel je je geaard, rustig en veilig in je lichaam. Geblokkeerd merk je het aan angst, onzekerheid, lagerugpijn, spanning in je benen en voeten, of het gevoel dat je nergens thuishoort.
Op je matje: Tadasana (berghouding) en Virabhadrasana I (krijger I) versterken je verbinding met de grond. Alle staande houdingen met stevige benen activeren dit chakra.
2. Heiligbeenchakra (Svadhisthana)
Locatie: onderbuik, net onder de navel | Kleur: oranje | Element: water | Mantra: VAM
Dit chakra stuurt je creativiteit, je emoties en je gevoel voor plezier. Verlangens, relaties en het vermogen om los te laten wonen hier.
In balans ben je creatief, emotioneel flexibel en open voor nieuwe ervaringen. Geblokkeerd merk je het aan emotionele vlakheid, lagerugpijn, stijve heupen, of moeite om los te laten.
Op je matje: Baddha Konasana (vlinderzit) en Eka Pada Rajakapotasana (duifhouding) openen je heupen en brengen beweging in het bekkengebied.
3. Zonnevlechtchakra (Manipura)
Locatie: bovenbuik, net boven de navel | Kleur: geel | Element: vuur | Mantra: RAM
Je zonnevlechtchakra is je persoonlijke kracht. Zelfvertrouwen, wilskracht en de moed om beslissingen te nemen zitten hier.
In balans voel je je zelfverzekerd en doelgericht. Geblokkeerd merk je het aan besluiteloosheid, weinig zelfvertrouwen, of maag- en spijsverteringsproblemen.
Op je matje: Navasana (boothouding) versterkt je kern. Draaiende houdingen zoals Parivrtta Trikonasana (gedraaide driehoek) masseren je buikorganen en steunen de spijsvertering.
4. Hartchakra (Anahata)
Locatie: midden van je borstkas | Kleur: groen | Element: lucht | Mantra: YAM
Het hartchakra is de brug tussen de drie onderste (fysieke) en drie bovenste (spirituele) chakra's. Het gaat over liefde, mededogen en verbinding met anderen.
In balans kun je liefde geven en ontvangen zonder jezelf te verliezen. Geblokkeerd voel je je eenzaam, afgesloten, of je geeft voortdurend ten koste van jezelf. Fysiek uit het zich als spanning in je borstkas of ademhalingsproblemen.
Op je matje: Ustrasana (kameelhouding) en Bhujangasana (cobrahouding) openen je borstkas. In mijn lessen gebruik ik deze houdingen vaak als tegenhanger voor een werkdag achter een bureau.
5. Keelchakra (Vishuddha)
Locatie: keel | Kleur: blauw | Element: ether (ruimte) | Mantra: HAM
Het keelchakra stuurt communicatie en zelfexpressie. Zeggen wat je denkt, luisteren zonder oordeel, je waarheid spreken.
In balans communiceer je helder en eerlijk. Geblokkeerd uit het zich als een brok in je keel, keelpijn zonder oorzaak, moeite om je uit te drukken, of het tegenovergestelde: praten zonder te luisteren.
Op je matje: Halasana (ploeghouding) en Sarvangasana (schouderstand) brengen bloed naar de keelregio. Bewuste ademhaling tijdens deze houdingen versterkt het effect.
6. Derdeoogchakra (Ajna)
Locatie: voorhoofd, tussen je wenkbrauwen | Kleur: indigo | Element: licht | Mantra: AUM (OM)
Je derdeoogchakra is het centrum van intuïtie en inzicht. Je kijkt voorbij het oppervlak en herkent patronen.
In balans vertrouw je je intuïtie en zie je het grotere geheel. Geblokkeerd merk je het aan concentratieproblemen, hoofdpijn, of het gevoel dat je vastzit in details zonder richting.
Op je matje: Balasana (kindhouding) met je voorhoofd op de grond, en zittende meditatie met aandacht op het punt tussen je wenkbrauwen. Veel van mijn lessen sluiten af met een korte visualisatie die dit chakra activeert.
7. Kroonchakra (Sahasrara)
Locatie: kruin van je hoofd | Kleur: violet of wit | Element: kosmische energie | Mantra: stilte
Het kroonchakra verbindt je met iets groter dan jezelf. Bewustzijn, rust en het besef dat je deel uitmaakt van een geheel. Het is het meest abstracte chakra en het werkt pas goed wanneer de andere zes in balans zijn.
In balans ervaar je innerlijke vrede en het gevoel dat je op je plek bent. Geblokkeerd voel je je afgesneden, doelloos of cynisch.
Op je matje: Savasana (lijkhouding) en Sirsasana (hoofdstand) voor wie daar klaar voor is. Maar eerlijk: meditatie raakt dit chakra het diepst. Een paar minuten stilzitten aan het einde van een les doet meer dan welke houding ook.
Hoe merk je een blokkade?
Zeven chakra's, zeven gebieden die vast kunnen lopen. Maar hoe weet je welk chakra aandacht nodig heeft? Je hoeft geen specialist te zijn. Let op patronen. Dezelfde spanning op dezelfde plek. Dezelfde emotionele reactie in dezelfde situatie. Een knoop in je maag voor je iets moet zeggen. Altijd moe ondanks genoeg slaap.
Dat zijn signalen, geen diagnoses. De chakra's geven je een raamwerk om die signalen te plaatsen en ermee te werken. En dat is precies wat er op je yogamatje gebeurt.
Chakra's op je yogamatje
In de meeste yogastijlen werk je al aan je chakra's zonder het te weten. Staande houdingen versterken je wortels. Heupopeners maken je sacraalchakra los. Achterwaartse buigingen openen je hart. Omkeringen activeren je keel en kruin.
Ik gebruik de chakra's in mijn lessen bij Ndigo op twee manieren. De eerste is structureel: een les opbouwen van grond naar kruin, zodat elke houding het volgende energiepunt opent. De tweede is gericht: als ik merk dat de groep gespannen binnenkomt — veel schouderklachten, stijve kaken na een drukke werkweek — focus ik op het keel- en hartchakra.
Naast houdingen werkt ook geluid. De bija mantra's (LAM, VAM, RAM, YAM, HAM, AUM) gebruik ik soms als ankerpunt tijdens ademhalingsoefeningen. Je hoeft ze niet hardop te zingen. Ze zacht voor jezelf herhalen terwijl je ademhaalt naar het bijbehorende gebied is genoeg.
Kom ontdek de flexibiliteit en rust in je lichaam met mijn yogalessen bij Ndigo. Ik geef yoga voor alle niveau's. Of je nu een beginner bent of al ervaren, er is een les die bij je past. Bekijk het aanbod en stap gerust eens binnen voor een les.
